Monica góp ý. "Cô ta không thể mặc quần áo Nhật tại đây được. Cô ta sẽ gây chú ý cho mọi người, phải không?"

"Tôi cũng nghĩ vậy," James trả lời. Chàng lấy lại tấm ảnh và bỏ vào ví.

Hai người tiếp tục đi được vài phút nữa, chợt Monica nói, "Anh không cho tôi biết hôn lễ như thế nào."

Chàng nói vắn tắt. "Hôn lễ cử hành trong một ngôi chùa Phật Giáo. Họ theo đạo Phật."

"Thực là hay quá. Cho tôi biết nó có giống nghi lễ của đạo chúng ta không?"

"Không, à có. Tôi nghĩ điểm căn bản thì đạo nào cũng giống nhau. Có tu sĩ và thần thánh."

"Thần thánh?"

"Các hình ảnh, giống như người công giáo. Dĩ nhiên họ không thực sự thờ phượng các hình ảnh. Các hình ảnh chỉ dùng để nhắc nhở tâm trí về một vị thánh nào đó hoặc Thượng Đế."

"Và anh có tuyên hứa trân quý hôn nhân - và tất cả những thứ đó?"

Chàng nói quả quyết. "Tôi đã làm mọi lời hứa."

Chàng tự hỏi tại sao Monica hỏi chàng quá cặn kẽ như thế, và nàng có còn là một người bạn nữa không? Chàng hỏi, "Tại sao cô nói cho những người con gái ấy về chuyện này? Tin sẽ đồn ra khắp thành phố."

Nàng nói với một vẻ rất bình tĩnh. "Đó là lý do tại sao tôi nói cho họ biết. Người ta càng biết sớm càng tốt. Chào James, đây là chỗ tôi phải dừng lại. Đây là tiệm bán nón và tôi không tin anh muốn vào tiệm này."

Như vậy nàng không phải là bạn chàng!

° ° °

Dục Thủy nhận được lá thư đầu tiên của chàng. Nàng đi học trở lại; không ai biết chuyện nàng đã lấy chồng. Cha nàng không cho phép công bố hôn nhân của nàng cho tới khi giấy tờ chính thức tới từ Hoa Kỳ. Thư chàng tới trong lúc nàng đi vắng. Mẹ nàng nhận thư và nhận ra thư của ai và đưa cho cha nàng. Bác sĩ Sơn Điền bỏ thư và ngăn kéo bàn giấy của ông. Hai ngày sau ông mới đưa cho Dục Thủy. Trong lúc ông đến bệnh viện, bận bịu với công việc và bệnh nhân, lúc nào ông cũng nghĩ tới lá thư và không đụng tới. Bây giờ hàng ngày ông tới thăm ông Mạc Sầu, vì người bạn của ông có túi mật bị viêm và trở nên trầm trọng vì món cua mùa thụ Ông Mạc Sầu rất kiêng khem nhưng mỗi mùa thu ông cảm thấy ông phải ăn một vài con cua với rượu vang. Đây là một món ăn ông rất thích. Không phải bao giờ ăn cua ông cũng bị bịnh, nhưng mùa thu này cua trở nên độc hại. Ông bị bệnh nặng, và trong vài ngày bác sĩ Sơn Điền rất lo lắng và Hòa Lang phải ở bên cạnh chạ Cuối cùng ông đã khá trở lại, mặc dù Hoà Lang không rời khỏi nhà. Chàng làm việc trong phòng riêng, và không còn ở bên cạnh giường cha liên tục nữa.

Ông Mạc Sầu quả thực biết ơn không bị chết lần này, và xấu hổ về cái thú ăn hàng năm của ông đến nỗi ông tuyên bố với bác sĩ Sơn Điền rằng năm nay là một bài học cho ông, và ông sẽ không bao giờ ăn cua nữa. Cuối cùng ông khá đến nỗi ông năn nỉ bác sĩ Sơn Điền hôm nay sau giờ làm việc hãy đến nhà ông, và hai người sẽ nói chuyện thân mật. Điều này bác sĩ Sơn Điền làm đúng. Ông mệt lắm, nhưng ông cảm thấy ông không bao giờ chuộc lại được hành động của con gái đối với gia đình Mạc Sầu, và không bao giờ bầy tỏ đủ lòng biết ơn đối với lòng độ lượng của nhà Mạc Sầu. Khi ông cố gắng nói thế, ông Mạc Sầu chỉ mỉm cười và vẫy bàn tay phải. Ông tuyên bố, "Nhưng việc ấy không quan trọng." Ông không bao giờ tỏ ra một chút tức giận hoặc trả thù nào hiện ra trong cung cách của ông. Có lẽ chuyện ấy thực không quan trọng. Dẫu sao bác sĩ Sơn Điền quá kiêu hãnh nên không quên được.

Hôm nay, vào lúc cuối chiều, ngồi bên cạnh giường người bạn già, ông cảm thấy đúng lúc phải thú nhận. Căn nhà yên tĩnh, các cửa đóng lại vì hơi lạnh của mùa thu mỗi lúc một thêm giá lạnh, một lò than đặt ở giữa phòng, sáng rực và hắt ra những làn hơi nóng. Một luồng gió nhẹ thổi ngang qua phòng từ chiếc cửa sổ hé mở để làm ngọn lửa trong hơn.

Ông Mạc Sầu nằm trên tấm nệm, đầu và vai choàng một chiếc áo ngoài ngắn bằng lụa, vắt ngang ngực và buộc bên dưới cánh taỵ Ông trông gần như bình thường. Màu vàng tái của da ông đã hết, và mặt ông trước kia hấp hối vì đau đớn, nay bình yên trở lại.

Ông nói, "Tôi nợ Ông ơn cứu tử."

Bác sĩ Sơn Điền nói, "Tôi chỉ làm bổn phận của tôi."

Ông Mạc Sầu nhấn mạnh. "Có một cái gì hơn thế nữa. Một món nợ bây giờ phải trả."

Bác sĩ Sơn Điền hiểu và bây giờ sự ấm áp đã trở về với tim ông. Ông nghiêng về phía trước để nói bằng một giọng rất thấp. "Tôi xin hỏi ý kiến ông. Một lá thư đến với con gái tôi, và hiện nằm trong bàn giấy của tôi. Nếu tôi không đưa cho nó thì tôi có lỗi không? Chính vì hạnh phúc của con gái tôi mà tôi vẫn hy vọng chia cách nó khỏi người Mỹ ấy. Xin ông hiểu cho đây hoàn toàn là vì quyền lợi của con gái tôi. Tôi chắc chắn con gái tôi sẽ không có hạnh phúc tại Hoa Kỳ, như chính tôi."

Ông Mạc Sầu suy nghĩ như một người bạn. Bây giờ ông không còn muốn có người con gái ấy trong gia đình nữa, bởi vì ông hiểu Dục Thủy đã trải qua một cuộc hôn nhân thành vợ người khác rồi, và chỉ một trinh nữ mới thích hợp cho con trai ông.

Ông nói, "Tôi nghĩ ông phải đưa thư cho cô ấy. Dẫu sao cô ta cũng là con gái ông. Tôi đồng ý với ông, nhưng trong một gia đình phải giữ một sự liên hệ chính đáng."

Bác sĩ Sơn Điền khẽ cúi đầu.

Ông Mạc Sầu thay đổi đề tài ngay lập tức. "Tôi đang suy nghĩ mở rộng phòng dẫn vào trà thất."

Tối hôm ấy khi Dục Thủy tới chào cha mẹ trước khi đi ngủ, bác sĩ Sơn Điền mở ngăn kéo bàn giấy. Ông nói, "Thư này của con. Thư đến trong lúc con đi vắng."

Ông không nói thư đến ngày nào, và nàng cũng không hỏi. Nàng cúi đầu thật sâu trước cha mẹ, và vội vàng đi về phòng riêng. Ôi, lá thư! Thoạt đầu nàng không dám mở thư ra. Nàng ôm lá thư lên má, lên ngực, rồi lên môi. Rồi nàng cẩn thận nhìn kỹ chiếc phong bì. Tên nàng được viết rất rõ ràng là Bà James Peterson, bên dưới là Dục Thủy Sơn Điền cho cẩn thận hơn, và địa chỉ đường phố, Kyoto, Nhật Bản và những con tem rực rỡ. Thư đến bằng đường hàng không và thật là tốn kém! Nhưng chàng muốn nàng nhận được thư ngay, và vì thế nàng phải đọc thật tỉ mỉ, nhưng phải sau khi nàng tắm rửa sạch sẽ đã. Vì thế lá thư nằm trên chiếc tủ thấp trong lúc nàng sửa soạn đi ngủ. Khi nàng mặc quần áo lụa màu xanh, và tóc nàng đã chải và kết lại, nhưng nàng không dùng kem trên da, sợ làm hư lá thư; nàng lấy chiếc kéo và thận trọng cắt lá thư để không đụng phải con tem, và rút ra những trang thư bên trong.
Nàng đọc cẩn thẩn từng chữ một, mỗi chữ đều rất cần thiết và quý giá, vô cùng quý giá, cố gắng đọc và trông thấy đúng những gì chàng nhìn thấy, và nhìn thấy theo cách của nàng, do những ký ức từ Los Angeless. Nhưng tại Virginia mọi thứ đều tốt đẹp hơn bất cứ cái gì nàng nhớ lại, và nàng phải mở rộng trí tưởng tượng để nhìn những ngọn đồi trùng điệp và những khu vườn và lâu đài là căn nhà của chàng, và đặc biệt nhất là ở trong những căn phòng của chàng, tại đó một ngày nào đó nàng sẽ sống với chàng. Chàng kể cho nàng mọi thứ, từ giường tủ, màn cửa, thảm trên sàn nhà cho tới cái lò sưởi trong phòng khách. Chàng có riêng cho chàng hai căn phòng - và cũng cho nàng nữa - và hai phòng này to gần như một cái vườn Nhật Bản, và những cửa sổ và sách dọc theo tường lò sưởi, và những chiếc ghế bành, cái nào cũng to, đủ cho cả chàng và nàng cùng ngồi. Nàng đọc đi đọc lại những trang nói về các căn phòng, bởi vì đây sẽ là nhà của nàng, và nàng muốn quen thuộc với những phòng để khi nàng bước vào, nàng sẽ không lạ lùng bỡ ngỡ. Cha mẹ chàng đều mạnh khoẻ. Chàng chưa kể cho cha mẹ về nàng. Nhưng nàng đừng sợ, bởi vì cha mẹ chàng tốt với chàng hơn bao giờ hết. Cha mẹ chàng sẽ đón mừng nàng, trước hết vì chàng, và sau đó cũng chính vì nàng nữa. Nàng phải mang theo nhiều bộ kimono thực đẹp, dĩ nhiên không phải để mặc đi ra đường, nhưng là ở trong nhà.

Cuối cùng nàng tắt đèn, và cuộn tròn bên dưới chiếc mền cùng với lá thư ôm vào ngực, nàng lặng lẽ khóc một lúc lâu, bởi vì nàng quá xa cách chàng, quá cô đơn nhưng cũng quá hạnh phúc.

° ° °

Bây giờ, ngay lập tức, chàng phải nói cho cha mẹ biết. Khi chàng nghĩ đến cha mẹ, có nghĩa là chàng nghĩ đến mẹ. Người đàn ông dịu dàng là cha chàng có thể nói chuyện được với bất cứ sự hợp lý nào. Chàng lang thang sau khi chia tay với Monicạ Câu hỏi là, chàng nên nói với cha trước và hy vọng được cha giúp đỡ, hay là chàng nói với mẹ trước, và nói vắn tắt vào thẳng vấn đề, coi như những gì chàng đã làm phải được chấp nhận? Chàng cân nhắc mối liên hệ với người đàn ông và người đàn bà là cha mẹ chàng. Chàng trực giác hiểu ngay sự liên hệ ấy như thế nào. Trong suốt đời, với những vấn đề chàng cân nhắc cùng một câu hỏi như chàng đang tự hỏi ngày hôm naỵ Khi chàng còn nhỏ và có lẽ vì hèn nhát, hoặc bởi vì chàng bao giờ cũng ao ước mãnh liệt cái chàng muốn nên chàng coi sự từ chối là không chịu đựng được, thì chàng thường nói chuyện với cha, và hai người cùng đến gặp mẹ chàng. Khi chàng đã trưởng thành, chàng cảm thấy bằng trực giác và kinh nghiệm rằng cha chàng không giúp được gì cho chàng. Mẹ chàng sẽ tức giận nếu chàng nhờ cậy cha chàng trước. Chẳng hạn như lần chàng rất muốn có một chiếc xe hơi mui trần khi chàng còn đang học đại học, chàng đã nói thẳng với mẹ. Chính cha chàng không tin chàng nên có xe hơi, và lòng hoài nghi ấy làm mẹ chàng cương quyết.

Bà tuyên bố, "Tôi nghĩ James nên có chiếc xe ấy. Nó cần phải được độc lập."

Chàng thở dài thực sâu. Phải, bây giờ chàng cũng có một nhu cầu như vậy. Chàng sẽ nói thẳng với mẹ ngay lập tức, trước khi điện thoại của người trong thành phố gọi báo tin cho mẹ chàng, và mẹ chàng sẽ lạnh lùng với chàng vì chàng không nói cho bà biết trước.

Chàng nhẩy lên những bậc thang bằng đá trắng, vào cái tiền đình có những cây cột lớn, rồi bước vào nhà, lớn tiếng gọi, "Mẹ Ơi, mẹ đâu?" Bà rất thích nghe thấy chàng gọi bà.

Một tiếng trả lời từ đằng xạ "Ở đây! Ở trong nhà kiếng."

Căn nhà có một nhà kiếng kiểu cổ hình bát giác, do ông nội chàng xây đằng sau nhà, về phía trái, và mở ra phòng ăn hiện tại.

Bà đang đào những cái chậu khổng lồ trồng cây dương sỉ, tay đeo găng, chiếc xẻng bằng đồng sáng rỡ. Mặt trời huổi sáng chiếu xuống những cây dương sỉ và cúc.

Chàng kêu lên, "Hoa cúc đẹp quá! To gần như cúc tại Nhật Bản."

Bà không tỏ vẻ chú ý về Nhật Bản.

Bà nói, "Mẹ đang nghĩ chúng ta nên mở một buổi dạ vũ. Mọi người muốn gặp con. Điện thoại đang reo mỗi phút."

Chàng nhào vào vấn đề ngaỵ "Con nên cho mẹ biết chuyện này trước khi điện thoại khốn kiếp gọi vào. Monica nói mẹ đã biết chuyện rồi. Nhưng con nghĩ mẹ không biết toàn thể câu chuyện. Cô ta nói bà đại tá cảm thấy bà ta phải viết cho mẹ."

Mẹ chàng vẫn tiếp tục thận trọng đào những củ xù xì. "Con muốn nói người con gái Nhật ấy?"

"Đúng vậy."

Bà nói bằng giọng nhẹ nhàng. "ồ, đừng coi trọng chuyện ấy. Mẹ biết chuyện ấy như thế nào. Con cách xa nhà quá mà, và mẹ dám nói ở đấy không có con gái Mỹ xứng đáng. Nhưng bây giờ con về nhà rồi - "

"Khoan đã, mẹ."

Bà ngẩng lên và trông thấy mặt chàng tái xanh, miệng khô.

"Tại sao, chuyện gì vậy, James?"

"Mẹ không hiểu Dục Thủy. Đó là tên cô tạ Cô ta là vợ con."

"James Peterson!" Bà vẫn kêu như thế kể từ khi chàng còn là một đứa nhỏ, bất cứ khi nào chàng hư quấy, khi chàng cắn đầu vú bà, khi chàng liệng đồ chơi đi, khi chàng làm nhàu bộ quần áo vest đầu tiên của chàng, khi chàng trốn học, khi chàng lấy một đồng đô la từ ví của bà, khi chàng hút điếu thuốc lá đầu tiên, khi đi khiêu vũ về và say rượu.

Chàng nói, "Chúng con đã kết hôn rồi. Con muốn đưa vợ con về nhà ngaỵ"

Bà buông xẻng xuống và cởi bao taỵ Bà nói, "Hãy vào thư viện, và bàn về chuyện này."

"Không có gì để bàn nữa, mẹ Ơi. Chuyện đã xong rồi." Nhưng chàng vẫn đi theo mẹ, và hai người ngồi xuống hai bên lò sưởi.

Bà nhấn mạnh, "Hãy kể cho mẹ nghẹ" Bà ngồi đó hai tay chắp lại, giọng nói cực kỳ nhẹ nhàng, miệng hơi mỉm cười, nhưng mắt bà - chàng thấy mắt mẹ bệnh hoạn đau đớn.

Và chàng kể cho mẹ biết, tức giận chính mình và mẹ, bởi vì chàng là người bị ám ảnh bởi những lỗi quá khứ, những lỗi trẻ con mà mẹ chàng đã mắng mỏ chàng rất nhiều lần trong phòng này. Bao giờ chàng cũng phải xin lỗi mẹ, cho mẹ biết chàng hối lỗi và sẽ không tái phạm nữa, và chàng rất yêu mẹ. Phương cách ấy không thay đổi, sự tức giận và nỗi đau lòng của bà, rồi đến sự tha thứ và nhu cầu bắt chàng phải phải bảo cho mẹ biết chàng sẽ tốt lành bởi vì chàng yêu bà.

Bây giờ chàng nhất định không theo con dường cũ nữa. Chàng chỉ nói cho mẹ biết. Nếu bà không muốn chàng ở trong nhà này, bà có thể nói thế. Thế giới này rộng lớn lắm, và chàng đã từng đi rất xa nhà.
Nhưng bà không cư xử như thường lệ. Khi kể xong, chàng phải thú nhận, ngoại trừ hai cái đêm thiêng liêng riêng tư chàng sống với Dục Thủy, mẹ chàng đã tỏ ra rộng lượng. Bà lắng nghe, bà không tức giận, mặc dù chàng có thể trông thấy bà run rẩy một cách nguy hiểm. Bà đã phải phấn đấu chống lại chính bà, đã làm chàng phải cư xử dịu dàng. Chàng thích mẹ chàng nóng giận hơn, để chàng có thể làm mạnh sự giận dữ của chàng.

"Mẹ sẽ gặp Dục Thủy ngay," chàng nói và ghét cái giọng nói van lơn của chàng. "Mẹ Ơi, cô ta không thực sự giống một cô gái Nhật. Cô ta nói tiếng Anh rất hay, và biết phong tục của chúng tạ"

Bà hỏi, "Có phải máu huyết cô ta hoàn toàn Nhật Bản?"

"Phải, nhưng cô ta sinh tại California. Con đã kể cho mẹ biết rồi, phải không?"

Chàng đã kể cho mẹ nghe, nhưng chàng muốn nói lại lần nữa.

"Nếu vậy cô ta trong giống Nhật Bản?"

"Mẹ Ơi, người Nhật không đen đủi đâu. Con muốn nói họ không giống những người da mầu ở đây."

Bà nói chắc nịch, "Chắc chắn họ không phải là da trắng." Chàng không thể trả lời câu hỏi này. Hai người im lặng một lúc. Rồi bà nói, vẫn với vẻ cương quyết. "Thực là lạ lùng chúng ta phải chiến đấu chống lại người Nhật, họ là kẻ thù của chúng ta, mới gần đây thôi, và bây giờ con yêu cầu mẹ chấp nhận một cô gái Nhật vào nhà này."

"Mẹ Ơi, con có thể biết mẹ cảm thấy thế nào. Con thú nhận con cũng cảm thấy như thế. Trước khi con thực sự biết Dục Thủy, con thường nghĩ tới vấn đề ấy. Nhưng con không đồng hóa cô ta với bất cứ ai con biết. Cô ta chỉ là cô ta, người con gái mà con yêu, người đã trở thành vợ con. Số phận khiến tổ tiên cô ta đến từ những hòn đảo ở đông phương thay vì tây phương. Thí dụ, cô ta có thể sinh ra tại Anh quốc."

Bà mẹ nói, "Tổ tiên chúng ta bắt nguồn từ Anh quốc."

Chàng nhắc lại, "Chỉ là một nhóm vài hòn đảo." Rồi chàng nghĩ đến một cái gì và mỉm cười nhăn nhó. "Mẹ Ơi, bố nàng cũng cảm thấy y như mẹ vậy. Ông ta không muốn nhận con làm con rể chỉ vì con da trắng."

Bà không quan tâm đến sự kiện này. Bà không thể tưởng tượng được bác sĩ Sơn Điền. Chàng tiếp tục trầm tư nhìn xuống tấm thảm màu đỏ tươi.

Chàng nói tiếp, "Bà Sơn Điền rất tư cách. Bà ta thực là một người Nhật - một trong những cô dâu gửi ảnh qua Hoa Kỳ để lấy chồng."

Mẹ chàng bỗng ngẩng đầu lên, "Một cô dâu bằng ảnh?"

Chàng hối tiếc đã nói chuyện này ra. "ồ, đã lâu lắm rồi. Luật di trú của chúng ta cấm người Á Châu du nhập, và đàn ông phải chọn vợ qua hình ảnh gửi sang từ Nhật Bản, và kết hôn bằng cách ủy nhiệm như thế."